28 Ocak 2020, 22:45 tarihinde eklendi

Zeytin Sineğinin Zararları ve Mücadele Yöntemleri Nelerdir?

Zeytin Sineğinin Zararları ve Mücadele Yöntemleri Nelerdir?

Zeytin sineği, Akdeniz'deki en önemli zeytin zararlısıdır ve önemli ekonomik hasara neden olur. Etkili bir şekilde kontrol edilmezse üretim% 80 düşebilir. Ayrıca, zeytinyağının asitliği artar ve organoleptik özellikleri değişerek yağ kalitesini etkiler. Zeytin tanesine zarar verdiği gibi, ağaçların yeni çıkan filizlerine de dadanırlar ve filizleri yiyerek ağacın gelişmesine mani olurlar. Yetişkin ağaçlarda bu pek sorun olmasa da, yeni yetişen ağaçlarda çok tehlikelidir. Yeni yetişen zeytin ağaçlarının en önemli zararlısıdır. İstisnasız her ağacın, her filizini yerler.

Zeytin sineğine en hassas çeşitler; 

Çilli 

Memecik 

Çakır 

Domat 

Ayvalık 

Ladoelies 

Gemlik

Zeytin Sineği, Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinin daha çok nemli bölgelerinde, Haziran sonu, Temmuz başlarında ortaya çıkar ve Eylül sonuna kadar devam eder. Özellikle Salamuralık Gemlik ve Ladoelies çeşitlerinde görülür.

Larva döneminde Zeytinin etli kısmında faaliyet gösterir ve zarara sebep olur. Tedbir alınmadığında zeytinin çekirdeğine geçerek galeriler meydana getirir ve o şekilde beslenir. Bundan sonra meyve çürümeye ve dökülmeye başlar. Zeytin kalitesi düşer, çıkan yağ azalır ve asit derecesi yükselir. Özellikle sofralık zeytinlere zararı daha fazla olur. Zarar oranı normal yıllarda % 15-30, salgın yıllarında % 60’a kadar ulaşabilmektedir.

 

Zeytin Sineğinin Şekli

Ergin olanın boyu 4-6 mm’dir. Rengi, parlak kahve ve bal renklidir. Parlak kırmızımsı sarı başında, damla şeklinde siyah bir benek, kırmızı-sarı renkli göğsünün orta-sırt bölgesinde ise siyah renklenme vardır.. Ayrıca 4 tane mat gri boyuna çizgi ve keza sarı açık pulcuğun önünde pas rengi-kahverengi enine çizgi taşır. 

Dişi olanların karın yapısı genişce olup, arka kısmında yumurtayı koymak için iğnesi bulunur. 4 çift siyah yanal benek ve parlak siyah renkli yumurta koyma borusu, kırmızı kahverengi karın bölgesi ve batın kısmı ilginç bir görünüme sahiptir.

Yumurta koyma borusuyla zeytinleri delerek meyve derisinin 0,5-1 mm altına yumurtasını bırakır. 

Zeytin Sineğinin Gelişim Evreleri

Yumurta 0.7-0.9 mm. boyundadır. Rengi, Mat beyaz ve mekik şeklindedir. 

Larva dönemindeyken ayağı yoktur, rengi şeffaf ve beyaz’dır. Baş kısmı ince, vücudu geriye doğru kalınlaşır. Görünüşü, konik silindirik şeklindedir. Olgunlaşmış larvanın boyu, 6-8.5mm. eni ise 1.3-1.9 mm’dir. 

Kararmış Zeytin meyvesinde beslenenler soluk menekşe rengini alır

Pupa, kahverengi ve fıçı şeklindedir. Boyu: 3.8-5mm., Eni: 1.7-2mm’dir.

Yaşayışları

Kışı çoğunlukla toprağın 2-5 cm derinliğinde pupa döneminde veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin halinde geçirir. 

Kışlayan erginler, kabuklu bitlerin ve yaprakbitlerinin şekerli ve tatlı salgıları, meyve özü, bal gibi şekerli maddelerle, karaağaç, çınar ve zeytin ağaçlarının akıntıları ve çiçek nektarları ile beslenirler. 

Erginler, toprak sıcaklığının 10 dereceyi bulmasından itibaren, nadiren nisan ayı başlarında, genel olarak hazirandan itibaren topraktan çıkmaya başlarlar. Ege’de 4-5; Marmara’da 3-4; Güney Anadolu’da 2-5; Karadeniz Bölgesinde 3- 4 döl vermektedir. Bir dölün gelişme süresi 30-40 gün kadardır. 

Yumurta koyma olgunluğuna gelmek için, bir süre etraftaki tatlı maddelerle beslenirler. 

Yumurtlama

Haziran ayı sonlarındaki zeytin meyvesi, zeytin sineğinin yumurta koyması için en önemli dönemine sahiptir. Bu dönemde çiftleşen dişiler, ilk olarak iri, parlak ve yağlanmaya başlamış zeytin tanelerine yerleşirler.

Yumurta koyma borusu ile meyvenin 0.5-1 mm altına iğ şeklindeki yumurtasını, açtığı V şeklindeki yarığa bırakır. Bir dişi, her zeytin tanesine sadece bir yumurta bırakabilir. Zeytin Sineğinin yoğun olduğu yerlerde ve zeytin sineğinin yoğun olduğu yıllarda bir zeytin tanesine 7-9 adet sinek yumurta bırakabilir.

 

Zeytin Sineğinin Zeytin tanesi üzerinde yumurta bıraktığı yer, ertesi gün küçük bir kahverengi şeklini alır. Buna Vuruk denir.

Zeytin tanesinin içerisine bırakılan yumurta yazın 18 derecede 2 günde açılır. Bu süre, sonbaharda 6-10 güne kadar uzar. Bir dişi, 200-250 yumurta koyabilir.

Yumurta Sonrası Dönem

Yumurtadan çıkan larva meyve etinde galeriler açarak beslenir. Üç larva dönemini tamamlayarak, olgun larva haline gelir. Larva gelişme süresi, 15-16 gündür. Olgunlaşan larva, Pupa evresine geçmeden önce zeytin tanesinin içinde kendisine bir oda hazırlar. Meyvenin zar kısmını kemire kemire inceltir ve en sonunda delik açarak çıkar.

Erginler, toprak sıcaklığının 10 dereceyi bulmasından itibaren, nadiren nisan ayı başlarında, genel olarak hazirandan itibaren topraktan çıkmaya başlarlar. Ege’de 4-5; Marmara’da 3-4; Güney Anadolu’da 2-5; Karadeniz Bölgesinde 3- 4 döl vermektedir. Bir dölün gelişme süresi 30-40 gün kadardır.

Zeytin Sineği ile Mücadele Yöntemleri

Biyoteknolojik Mücadele 

Kitlesel tuzaklama metodu kullanılarak zeytin sineği popülasyonunun yüksek olmadığı alanlarda (en az 5 ha.) zeytin sineği ile başarılı bir şekilde mücadele etmek mümkün olmaktadır. (insektisit + Amonyum bikarbonat + Feromon) kapsül içeren tuzaklar orta büyüklükteki ve yeknesak bahçelerde 1 tuzak/2 ağaç; diğerlerinde ise 1 tuzak/ 1 ağaç gelecek şekilde asılmalıdır. Bu amaç için Bakanlıkça ruhsatlandırılmış tuzak tipi kullanılmalıdır.

Kültürel Önlemler

Pupa döneminde iken zararlının tarladan yok edilmesi için kışın toprak derinlemesine sürülmesi gerekir ki pupalar toprağın dışına çıkarılsın ve soğuğa dayanamayıp ölsün. Meyve zamanında ise, tespit edilen kurtlu zeytinler 3-4 gün aralıklarla toplanarak tarladan uzaklaştırılması gerekir.  

Biyolojik Mücadele 

Ege ve Akdeniz bölgelerinde yapılmış çalışmalarda, Zeytin sineğinin pek çok doğal düşmanı saptanmıştır. Ancak bunlar, doğada zararlıyı tek başına kontrol altına alacak yoğunluk ve etkinlikte değildir. Bu yüzden özellikle yağlık çeşitlerde yapılacak ilaçlamalarda doğal dengeye daha az zararlı olan bitki koruma ürünleri seçilmelidir

Kimyasal Mücadele

İlaçlama Zamanı, Ergin çıkış zamanları iklim, toprak karakteri, çeşit vb. etkenlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bölge farklılıkları dikkate alınarak , meyvelerin yumurta koyma olgunluğuna geldiği dönemde vuruk sayımları yapılarak, yeterli vuruk ve tuzaklarda yakalanan Zeytin sineği ergin sayısında artış görülmesi halinde ilaçlamaya geçilmelidir. Bu nedenle tuzakların haziran ayının ilk yarısından itibaren asılması gerekmektedir. Vuruk sayımları haftada 1-2 kez, ağaçların güney-doğu kısımlarındaki parlak, yağlanmaya başlamış, flüoresans sarı renkteki en az 1000’er meyvede yapılarak vuruk yüzdesi belirlenir. Yapılan sayımlar sonucunda salamuralık çeşitlerde %1 vuruk, yağlık çeşitlerde ise %6-8 vuruk saptandığında, yer aletleri ile zehirli yem kısmi dal ilaçlaması veya kaplama ilaçlama yapılmalıdır. 

Kültürel Önlemlere Ait Resimler

BİR CEVAP YAZ

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *